Polish Czech English Estonian French German Italian Russian Slovak Ukrainian

Środowisko

Stan środowiska przyrodniczego.

 

Środowisko naturalne gminy Józefów zajmuje pod względem czystości jedną z najwyższych pozycji w skali całego kraju. Bardzo duży wpływ ma na to fakt, że ponad połowa obszaru zajmowanego przez gminę porośnięta jest lasami 56,4% ogólnej powierzchni.
Na jej terenie nie ma wielkich zakładów przemysłowych, które mogłyby zanieczyszczać powietrze, a te, które istnieją zajmują się głównie przetwórstwem drewna. Są to: tartaki, firmy produkujące słupy, palety oraz największy na terenie gminy zakład produkujący stolarkę okienną i elementy mebli. Na zmniejszenie zanieczyszczeń powietrza miała wpływ również przeprowadzona gazyfikacja gminy, mały ruch samochodowy oraz spadające zużycie nawozów sztucznych w uprawach.
Wody gminne mają wysoką klasę czystości. Najlepiej świadczy o tym występowanie w rzekach przepływających przez Józefów i jego okolice pstrąga - ryby, którą spotyka się jedynie w bardzo czystych rzekach górskich. Ocena ta poparta jest badaniami przeprowadzonymi przez WIOŚ w Zamościu.

Badania wykazały, że jeśli chodzi o :

1. Stan czystości powietrza.


Stężenia dwutlenku siarki (SO2), dwutlenek azotu (NO2), tlenek węgla (CO), ozon O3 i pyłu zawieszonego na terenie gminy Józefów są kilkakrotnie niższe niż stężenia dopuszczalne

 

  Wyniki pomiarów
[mg/m3]  
Stężenia dopuszczalne
[mg/m3]  
SO2   0,003   0,6  
NO2 0,011   0,5  
CO   2,127   5  
O3  0,056 0,1  
Pył zawieszony   0,087   0,12  


 

co wskazuje na wyjątkową czystość powietrza.

2. Stan czystości wód.

Obszar gminy Józefów, podobnie jak całe Roztocze, cechuje się ubóstwem sieci rzecznej. Granice rzek płyną w rozległych i szerokich, często zabagnionych obniżeniach terenowych, gdzie nie ma wyraźnie wykształconego toru doliny. Dlatego spadek rzek jest bardzo mały, a ilość toczonej wody stosunkowo niewielka.

Z charakterystyki sieci rzecznej gminy wynika, że :

- prawie całość rzek znajduje się w zlewni rzeki Tanwi
- sieć rzeczna i powierzchniowe zlewiska wodne są ubogie i nieliczne
- cieki gminy znajdują się w strefie krawędziowej lub w części gminy należącej do Roztocza

Przez teren gminy przepływają rzeki: Szum, Nepryszka i Sopot, które należą do zlewni Tanwi. Rzeka "Szum" ze zbiornikiem i małą elektrownią wodną w Górecku Kościelnym jest prawostronnym dopływem Tanwi, obejmuje około 30 % powierzchni gminy, zlewnia rzeki obejmuje tereny Górecka Starego, Górecka Kościelnego, Brzezin, Tarnowoli, Majdanu Kasztelańskiego i częściowo Szopowego. Do zlewni Szumu wpada strumień Krupiec, do którego wpływa prawostronny dopływ Świerz. Rzeka Nepryszka z dwoma zalewami w Józefowie o łącznej powierzchni 5 ha najdłuższy dopływ rzeki Szum. Do zlewni rzeki Nepryszki należą: Józefów, Borowina, Majdan Nepryski i zachodnia część Długiego Kątu.
Rzeka Sopot prawostronny dopływ Tanwi. Jego zlewnia obejmuje Hamernię, Czarny Las i wschodnią część Długiego Kątu.

W/g przeprowadzonych badań rzeki te zaliczyć można do I i II klasy czystości, sporadycznie występowała III klasa czystości, nie mająca większego znaczenia. O jakości wód w głównej mierze decydują zanieczyszczenia z miasta Józefowa ( Nepryszka), Aleksandrowa, Górecka Kościelnego (Szum), oraz wody dopływu z rzeki Kalinka odbierającej ścieki z terenu Długiego Kątu i Samsonówki (Sopot), co wskazuje na konieczność ścisłej kontroli zanieczyszczeń wiejskich, jakie dostają się do rzeki.

3. Stan czystości gleby.

Gleby, które występują na terenie gminy Józefów są glebami słabymi. Głównie są to gleby kompleksu żytnio buraczanego. Przydatność rolnicza gleb wynosi 41,4 punktu w skali 30-90.
W gminie brak zupełnie gleb klas I-IIIa. Dominują grunty w klasie III do IVb. Najwięcej gleb gminy należy do klasy VI. Są to gleby bardzo słabe, które kwalifikują się pod zalesianie.
Głównym źródłem zanieczyszczenia gleb na terenie gminy jest chemizacja rolnictwa i zanieczyszczenia komunikacyjne. Skażenia gleby wskutek chemizacji rolnictwa nie stanowią obecnie zagrożenia, z uwagi na zmniejszone stosowanie nawozów mineralnych. Niższe jest również stosowanie środków ochrony roślin w przeliczeniu na jeden hektar użytków rolnych, przeważa stosowanie środków III i IV klasy toksyczności.
Zagrożenia dla gleb i roślin rosnących w pobliżu traktów komunikacyjnych, może stanowić nasilający się ruch samochodowy. Przeprowadzone badania nie wykazały jednak większego zagrożenia metalami ciężkimi

Podstawowym zagrożeniem powierzchni ziemi na terenie gminy są procesy erozyjne występujące na obszarze do 20 % gruntów ornych, powodujące degradację gleby i zmiany rzeźby terenu. Erozję tych gleb może nasilać, duży opad roczny (ponad 700, pionowa rzeźba terenu, wadliwy układ pól uprawnych, który przebiega na ogół zgodnie z nachyleniem terenu oraz liczne drogi gruntowe o dużym spadku. Ponadto na naszym terenie eksploatuje się wiele surowców mineralnych:

  • wapienie litotamniowe do produkcji bloków, kształtek i kamienia łamanego
  • piasek kwarcowy do robót drogowo budowlanych

Eksploatacja tych surowców i wykonanie różnej głębokości wyrobisk powoduje odkształcenie powierzchni ziemi. Konieczne są rekultywacje wyrobisk z wykorzystaniem najczęściej zalesień po zakończeniu eksploatacji.

Na obszarze gminy występują tereny i obszary chronione są to :

1. Otulina Roztoczańskiego Parku Narodowego
2. Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
3. Krasnobrodzki Park Krajobrazowy

Rezerwaty :

1. Rezerwat krajobrazowy "Czartowe Pole"
2. Rezerwat krajobrazowo leśny "Szum"

Obiekty krajoznawcze :

1. Wzgórze "Kamień"
2. Wzgórza "Krzyżowa Góra" i "Brzezińska Góra"

Pomniki przyrody :

  1. Hamernia - lipa drobnolistna, topola, osika
  2. Stansławów - lipa drobnolistna, grab pospolity
  3. Górecko Kościelne - dęby szypułkowe (6)
  4. Józefów - lipy drobnolistne (11) i klon jawor (1)
  5. Samsonówka - lipy drobnolistne (52), robinia pseudoakacja (3), świerki pospolite

Mają one za zadanie zapewnienie trwałości i odnawialności, a także właściwego użytkowania ożywionych i nieożywionych składników przyrody.

Działania zmierzające do popularyzacji przedsięwzięć ekologicznych wśród społeczeństwa.

Wychodząc z założenia, że wszystkie działania proekologiczne wymagają zrozumienia i poparcia społeczeństwa samorząd gminy stara się w jak najszerszym zakresie informować i popularyzować tego typu przedsięwzięcia wśród mieszkańców. Ważną rolę w kształtowaniu świadomości ekologicznej odgrywają szkoły. We wszystkich placówkach na terenie gminy Józefów aktywnie przyswaja się dzieciom i młodzieży wiedzę na temat środowiska naturalnego ukazując jego wartość oraz zagrożenia wynikające z niewłaściwej gospodarki człowieka. Ich realizacja określona jest na ścieżce edukacyjnej regionalno - ekologicznej. Łączy ona w całości pracę nauczycieli różnych przedmiotów w tej dziedzinie. Na zajęciach lekcyjnych uczniowie opisuję przyrodę okolic uwieczniają jej piękno w pracach plastycznych, tworzą zaproszenia do odwiedzenia naszych okolic eksponując najciekawsze pomniki przyrody, poznają dogłębnie historię regionu, jego faunę i florę. Każdego roku część lekcji przyrody odbywa się w Ośrodku Edukacyjno - Muzealnym RPN w Zwierzyńcu z wykorzystaniem bogatej bazy dydaktycznej i kadry naukowej tej instytucji. Wielokrotnie pracownicy parku byli na zajęciach prowadzonych w szkole, przekazując wiele materiałów i pomocy dydaktycznych do nauki przyrody. Przed kilku laty chętni uczniowie brali udział w akcji liczenia populacji bocianów. Corocznie organizowany jest szereg wycieczek pieszych i rajdów rowerowych, by uzmysłowić bogactwo przyrody, przybliżyć gospodarkę leśną i pokazać, a często usunąć ślady obecności człowieka w lesie. Obchodzone są uroczyście DNI ZIEMI, organizowane są różnego rodzaju konkursy ekologiczne, przyrodnicze, na których sprawdzane są wiadomości na temat ekologii. Prace plastyczne uczniów inspirowane pięknem krajobrazu wysyłane na konkursy często zdobywają nagrody i wyróżnienia.
Przykładem może być: Konkurs Plastyczny dla Dzieci i Młodzieży "MOJE ZAKˇTKI", gdzie już kilka lat z rzędu uczniowie odnoszą znaczne sukcesy. Podczas jesiennych akcji "SPRZˇTANIA ŚWIATA", a także przy innych okazjach współpracując z Nadleśnictwem Zwierzyniec i Roztoczańskim Parkiem Narodowym bierzemy czynny udział w porządkowaniu szlaków turystycznych, czyszczeniu szlaków przeciwpożarowych w lasach.

Zostało posadzone kilka hektarów lasów. Corocznie zbierany jest materiał do szkółek leśnych, kukurydza na paszę dla zwierząt żyjących w lesie. Efekty takiej edukacji są widoczne . Dzieci są wyczulone na niszczenie przyrody. Znacznie zmniejszyła się liczba dzikich wysypisk śmieci, ponieważ uczniowie informują o takich przypadkach i pomagają je uprzątnąć. Każdej zimy pracują przy dokarmianiu zwierząt leśnych i ptaków. Pomagają chorym zwierzętom. Od wielu lat nie słyszeliśmy o barbarzyńskim traktowaniu zwierząt głównie domowych co się czasami zdarzało.

MGOK i lokalne władze każdego roku w połowie sierpnia organizują ogólnopolski Festiwal Kultury Ekologicznej, skupiający przede wszystkim młodych ludzi. Na festiwalu dominuje muzyka i śpiew (szeroko rozumiana piosenka literacka, poezja śpiewana, muzyka folkowa) oraz folklor. Na koncerty zapraszane są gwiazdy polskiej piosenki. Występowali tu między innymi Nocna Zmiana Bluesa, Zdrowa Woda, Dima Chaaback, Antonina Krzysztoń, Czerwony Tulipan, Lubelska Federacja Bardów, Renata Przemyk, Czerwone Gitary.W trakcie festiwalu organizowane są liczne konkursy poruszające problematykę ekologiczną.

Co zrobiono

Gospodarka odpadami.


1. Likwidacja w latach 1996 2001, jedenastu istniejących dzikich wysypisk na terenie gminy Józefów w miejscowościach: Długi Kąt, Hamernia, Stanisławów, Szopowe, Majdan Nepryski, Borowina, Brzeziny, Tarnopola, Majdan Kasztelański, Górecko Stare, Górecko Kościelne. W ramach likwidacji wywieziono śmieci na wysypisko w Józefowie oraz zalesiono oczyszczone tereny. Koszt realizacji przedsięwzięcia 54000 z ł
2. W latach 1997 1998 teren całej gminy został objęty efektywną zbiórką odpadów, poprzez system (36) rozstawionych kontenerów KP-7 transportowanych na wysypisko za pomocą specjalistycznych samochodów . Na terenie gminy zbiórka odbywa się za pomocą kubłów 110l, koszy na śmieci i worków do selektywnej zbiórki odpadów. Koszt zakupu kontenerów i zakupu prasy do prasowania odpadów wyniósł 100 000 zł
3. W latach 2000 2001 zrekultywowano stare składowisko odpadów i na jego miejscu wykonano nowe z uszczelnionymi, geomembraną sektorami, i instalacją drenażową odprowadzającą odcieki do zbiorników, wykonano infrastrukturę towarzyszącą (drenaż, drogi, budynki, ogrodzenia), koszt modernizacji składowiska odpadów 740000 zł.

Biorąc pod uwagę ostatnie lata rocznie na wysypisko wywozi się około 2500 m3 odpadów komunalnych. Średni roczny koszt utrzymania systemu zbiórki i zagospodarowania odpadów z terenu gminy i miasta Józefów wynosi 90000 z ł. Środki na ten cel pochodzą z budżetu gminy.

Gospodarka wodno- ściekowa

Wykonano I zadanie z I etapu budowy kanalizacji w Józefowie. Powstała oparta na austriackiej technologii mechaniczno biologiczna oczyszczalnia ścieków o aktualnej wydajności 160m3/dobę ( docelowo - 400 m3/dobę lub więcej) i odcinek kanalizacji o długości 3 km z 45 przyłączami. Kanalizacja odbiera ścieki z ulicy Biłgorajskiej, budynków samorządowych w centrum, biblioteki i szaletu miejskiego.Wykonano również etap kanalizacji deszczowej. Koszt budowy oczyszczalni wyniósł około 2 mln zł, a wykonanie odcinka kanalizacji około 2,3 mln zł

Ochrona powietrza

Wymiana kotłów węglowych na gazowe we wszystkich obiektach samorządowych, co zredukowało ilość zanieczyszczeń emitowanych do powietrza.

Propozycje.

1. Wzmocnienie systemu wodnego


Obszar gminy jest ubogi w zasoby wodne, większe cieki rzeczne czy też naturalne zbiorniki wodne. W ciągu ostatnich 30 lat zaznaczyły się wyraźnie tendencje zanikania źródeł, a tym samym górnych odcinków rzek.
Tendencje te wskazują na wyraźne kurczenie się sieci hydrologicznej. Przyczyny tego zjawiska można się upatrywać w gospodarce polegającej na wycinaniu lasów i zadrzewień, przeprowadzaniu melioracji odwadniających, powstawaniu lejów depresyjnych wokół dużych ująć wód podziemnych. Pewną rolę odgrywa też ocieplenie klimatu, które wyraźnie zaznaczyło się w ciągu ostatnich lat. Aby przeciwstawić się tej tendencji podejmowany jest w ostatnich latach program budowy małych zbiorników retencyjnych. Zmienia się również podejście do melioracji.
W naszej gminie przewiduje się :- powiększenie dotychczasowego zbiornika retencyjnego na rzece Nepryszce.

Po zakończeniu eksploatacji piasku w kopalni w Józefowie, wydobywanego do produkcji bloczków z betonu komórkowego w Długim Kącie, planuje się powiększyć istniejący zbiornik retencyjny położony przy wylocie drogi biegnącej z Józefowa do Biłgoraja do około, 4,45 ha. Nowy zbiornik będzie miał atrakcyjną piaszczystą plażę. Zagospodarowanie tego obszaru może doprowadzić do budowy bardzo atrakcyjnego ośrodka turystyczno wypoczynkowego Równocześnie z tym projektem musi być zaostrzona ochrona czystości rzek Sopotu i Szum.
Istnieje wielka potrzeba, aby te rzeki miały zawsze I i II klasę czystości, co wiązałoby się z dużą atrakcyjności tych cieków wodnych.
Zachowanie przebiegu cieków wodnych i ich obudowy biologicznej, a w razie potrzeby wprowadzanie roślinności stanowiącej zabudowę biologiczną cieków.

2. Propozycje ochrony przyrody ożywionej. Wyznaczanie stref ochronnych parków tzn. obszarów wymagających objęcia ochroną w celu zabezpieczenia parku przed oddziaływaniem konkretnego rodzaju zagrożeń. Dla każdej strefy ochronnej należy określić zasady zagospodarowania uwzględniające :

  • swobodną migracje gatunków na zewnątrz i do wewnątrz obszaru chronionego
  • zachowanie ekologicznych połączeń z sąsiednimi obszarami cennymi przyrodniczo
  • zasilenie ekologiczne położonych w pobliżu terenów przekształconych
  • zapewnienie terenów do lokalizacji obiektów związanych z obsługą obszarów chronionych
Brak w gminie Józefów tego rodzaju stref ochronnych nakłada obowiązek organizacji bazy turystycznej obsługującej ruch turystyczny nasilony w okolicy parków: narodowych i krajobrazowych.
  • ustanowienie nowych pomników przyrody aby zapobiec wycinaniu na naszym terenie starych drzew ze względu na ich wartość handlową.
  • ustanowienie użytku ekologicznego na obszarze doliny rzeki Nepryszki, w okolicach źródła tej rzeki.
  • ustanowienie stanowiska przebiśniegów na Hołdzie koło Samsonówki.
  • utworzenie Transgranicznego Obszaru Chronionego "Roztocze"

3. Propozycja gospodarki odpadami.

  • lepsze uświadomienie mieszkańcom zagrożeń wynikających ze składowania odpadów niebezpiecznych, wskazanie konieczności oraz możliwości wykorzystania odpadów- selektywna zbiórka.
  • sprawniejsze działanie przedsiębiorstwa zajmującego się zbiórką odpadów, lepszy sprzęt oraz skuteczniejszy program działania
  • egzekwowania umów zawartych przez użytkownika posiadłości z jednostkami wywozowymi w razie ich braku stosowanie odpowiednich kar
  • dążenie do minimalizacji ilości wytwarzanych odpadów porzez :
a) odzysk surowców wtórnych
b) utylizację odpadów :
  • przerób biologiczny (kompostowanie)
  • przerób termiczny (spalarnie)
  • składowanie (pozostałe odpady)
  • dążenie do całkowitej likwidacji tymczasowych punktów składowania odpadów

4. Przeprowadzenie termomodernizacji budynków należących do obiektów samorządowych, w celu ograniczenia strat energii

5. Realizacja następnych etapów budowy kanalizacji obejmująca podłączenie Józefowa i innych miejscowości do kanalizacji

6. Zwrócenie uwagi na możliwość wykorzystanie alternatywnych źródeł energii (biomasa, biopaliwa, energia słoneczna, wiatru)

7. Ograniczenie możliwości wycinania drzew i krzewów oraz likwidacji terenów zieleni poprzez przestrzeganie zasad określonych w prawie ochrony środowiska

8. Rozwój rolnictwa ekologicznego, agroturystyki, turystyki wypoczynkowej poprzez dalsze wyznaczanie nowych szlaków turystycznych, ścieżek rowerowych, budowę i rozwijanie bazy noclegowej

9. Lepsza edukacja ekologiczna

  • podstawach wiedzy o środowisku i aktywnym rozwiązywaniu problemów w przyrodzie, lub tworzenie klas o profilu ekologicznym
  • efektywniejsze upowszechnianie świadomości ekologicznej wśród mieszkańców poprzez: aktywizację placówek tym się zajmujących :

  1. Urząd Miejski w Józefowie
  2. MGOK
  3. Nadleśnictwo Józefów
  4. Bibliotekę Publiczną

Inwestycje Gminne