Polish Czech English Estonian French German Italian Russian Slovak Ukrainian

Miasto i Gmina

Gmina Józefów zajmuje powierzchnię 124 km2, którą zamieszkuje 7839 mieszkańców (stan na 2004 r.). Położona jest w południowo-wschodniej części powiatu biłgorajskiego i sąsiaduje: od północy z gminami Zwierzyniec i Krasnobród, od wschodu z gminą Susiec, od zachodu z gminami Tereszpol i Aleksandrów oraz od południa z gminą Łukowa. Siedzibą gminy jest miasto Józefów 2660. mieszkańców, leżący w jej centralnej części. Józefów znajduje się:

 1800 km od Brukseli
300 km od Warszawy i Krakowa
125 km od Lublina
40 km od Zamościa
30 km od Biłgoraja
28 km od Tomaszowa Lubelskiego
18 km od Zwierzyńca
15 km od Krasnobrodu i Suśca

Krajobraz i walory środowiska przyrodniczego

Józefów z lotu ptakaOtulina Roztoczańskiego Parku Krajobrazowego jej południowa część leży w obrębie gminy Józefów, obok roli ochronnej otulina parku ma wyjątkowe walory przyrodniczo-krajobrazowe. Jest to teren nizinny, miejscami zabagniony. Tereny torfowe porastają lasy i zarośla łozowe. Dna dolin porastają lasy łęgowe i olsowe. W wyższych partiach dolin przeważa bór sosnowy. Na terenie otuliny wzdłuż rzeki Szum ciągnie się rezerwat Szum. Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej zajmuje ok. 4400 ha powierzchni na terenie gminy Józefów. Zajmuje kompleksy leśne będące własnością Nadleśnictwa Józefów oraz właścicieli prywatnych wsi Tarnowola, Józefów i Pardysówki. Park obejmuje ochroną rezerwaty: "Czartowe Pole", "Nad Sopotem" i "Bukowy Las" oraz zwarte bory sosnowe, krawędź południowo-zachodnią Roztocza, kompleks wydm śródlądowych, licznych małych wodospadów na rzekach Sopot, Tanew, Jeleń zwanych "szumami", stanowiska i skupiska chronionych roślin oraz ostoi rzadkich ptaków i zwierząt. Krasnobrodzki Park Krajobrazowy część otuliny parku znajduje się na terenach należących do gminy. Obejmuje tereny cenne przyrodniczo i krajobrazowo oraz obszary o walorach kulturowo-historycznych. Kompleksy leśne zajmują około 60 % powierzchni parku. Na obszarach położonych wyżej dominuje las bukowy typu karpackiego. W obniżeniach terenu przeważają bory mieszane i bagienne.
Na terenie gminy Józefów znajdują się 2 rezerwaty przyrody. Są to:

Rezerwat 1. Rezerwat krajobrazowy "Czartowe Pole" utworzony w 1958 roku w celu ochrony przełomowego odcinka rzeki Sopot. Rezerwat obejmuje krawędź i dolinę rzeki, zajmuje około 80,75 ha powierzchni, z czego prawie 27 ha podlega ścisłej ochronie. Rezerwat charakteryzuje się występowaniem licznych meandrów i starorzeczy rzeki Sopot oraz przepięknymi, nieregularnymi wodospadami, najwyższy z nich mierzy ponad 1,5 m. W rezerwacie występują rzadkie gatunki flory i fauny.

Rezerwat 2. Rezerwat krajobrazowo-leśny "Szum" utworzony w 1958 roku w celu ochrony krajobrazu przełomowego odcinka rzeki Szum. Rezerwat położony jest pomiędzy Góreckiem Kościelnym a Góreckiem Starym, ciągnie się wzdłuż rzeki Szum. Powierzchnia rezerwatu wynosi 18,17 ha. W Górecku Kościelnym znajduje się aleja starych dębów o obwodach od 420 do 740 cm. Na terenie rezerwatu występują jedyne w Polsce stanowisko pluskwiaka. Występują rzadkie gatunki roślin chronionych. Dno doliny pokrywa las łęgowy i olsowy. W wyższych partiach występuje bór sosnowy. Lasy rozmieszczone są na terenie gminy równomiernie i zajmują powierzchnię 70 km2, co stanowi 56,4 % ogólnej powierzchni gminy. Kompleksy leśne znajdują się pod zarządem Nadleśnictwa Józefów. Lasy charakteryzują się znacznym zróżnicowaniem siedliskowym, z przewagą siedlisk borowych i dominacją boru świeżego. Panującym gatunkiem jest sosna, wzbogacona przez dąb, brzozę, świerk i jodłę. Formą ochrony zasobów przyrodniczych występujących na terenie gminy Józefów są pomniki przyrody, które znajdują się w:
  1. Hamerni (lipa drobnolistna, topola osika)
  2. Stanisławowie (lipa drobnolistna, grab pospolity
  3. Górecku Kościelnym (6 dębów szypułkowych objętych opieką konserwatorską, tzw. święte dęby rosnące na szlaku z Kościoła Parafialnego do Kapilczki na wodzie oraz 1 dąb szypułkowy na posesji prywatnej)
  4. Józefowie (11 lip drobnolistnych i 1 klon jawor)
  5. Samsonówce (52 lipy drobnolistne, 3 robinie pseudoakacje, 3 świerki pospolite).
Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka
Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka
Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka
Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka Józefów z lotu ptaka
Do obiektów krajoznawczych znajdujących się w okolicach Józefowa należą również:
  • Wzgórze "Kamień" pomnik przyrody -położone w sąsiedztwie Stanisławowa o wysokości 340 m n.p.m. z najpiękniejszą ze skałek o nazwie "Diabelski Kamień";
  • Wzgórze "Krzyżowa" Góra znajdujące się w pobliżu Hamerni i Nowin o wysokości 250 m n.p.m., będący pięknym miejscem widokowym na Roztoczę i Puszczę Solską
  • Wzgórze "Wysoka Góra" o wysokości 321 m n.p.m. i "Brzeźińska Góra" o wysokości 285 m n.p.m.
  • Gmina Józefów posiada nieskażone środowisko naturalne. Pod względem stanu czystości środowiska naturalnego zajmuje jedną z najwyższych pozycji w skali całego kraju. Na obszarze gminy Józefów nie stwierdzono obiektów szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi.

Gleby

Skałą macierzystą gleb gminy Józefów są utwory lodowcowe i wodnolodowcowe. Pod względem typologicznym gleby gminy są mało zróżnicowane, głównie są to gleby kompleksu żytnio-buraczanego. Przeważają gleby pseudobielicowe, pseudoglejowe i brunatne. Większość gleb na terenie gminy posiada odczyn kwaśny i bardzo kwaśny. Dominują gleby słabe: V oraz VI klasy bonitacyjnej. Surowce mineralne
Na terenie gminy występują piaski kwarcowe i kamień wapienny, które wykorzystywane są do produkcji materiałów budowlanych, kamienia budowlanego oraz gruzu kamiennego do utwardzania dróg. Piaski kwarcowe wykorzystywane do produkcji betonu znajdują się w rejonie Pardysówki, Futymówki, Długiego Kąta i Józefowa. Obecnie eksploatowane są jedynie złoża w Józefowie. Natomiast pokłady wapieni występują na ciągu wzniesień: Wzgórz Tarnowolskich i Pardysowskich. Pokłady wapieni występują również w okolicach Szopowego, Babiej Doliny Pardusiańskich, Tarnowoli i Borsukach.

Sieć wodna

Gmina Józefów posiada bardzo słabo rozwiniętą sieć rzeczną, co uwarunkowane jest specyfiką podłoża kredowego ułatwiającego wnikanie wód w głąb powierzchni. Na terenie gminy brak jest większych zbiorników wodnych i występuje głęboki poziom zalegania wód gruntowych (30-40 m w głąb). Przyczynia się to do deficytu wody na terenie gminy. Większość rzek przepływających przez teren gminy znajduje się w zlewni rzeki Tanwi. System rzeczny gminy Józefów obejmuje:

  • rzekę Szum ze zbiornikiem i małą elektrownią w Górecku Kościelnym lewostronny dopływ Tanwi, obejmujący ok. 30 % powierzchni gminy, zlewnia rzeki obejmuje tereny Górecka Starego, Górecka Kościelnego, Brzezin, Tarnowoli, Majdanu Kasztelańskiego i częściowo Szopowego. Do zlewni Szumu wpada strumień Krupiec, do którego wpływa prawostronny dopływ Świerz.
  • rzekę Nepryszkę z dwoma zalewami w Józefowie o łącznej powierzchni 5 ha najdłuższy dopływ rzeki Szum, którego źródła biorą swój początek w Józefowie-Morgach. Zlewnia rzeki obejmuje tereny miasta Józefowa, Borowiny, Majdanu Nepryskiego i zachodnią część Długiego Kątu.
  • rzekę Sopot lewostronny dopływ Tanwi, zlewnia Spotu obejmuje Hamerni, Czarnego Lasu i wschodnią część Długiego Kątu.

W części gminy znajdującej się w mazoregionie Równiny Biłgorajskiej rzeki płyną w rozległych i szerokich obniżeniach terenowych, bez wyraźnie wykształconych form dolinnych. Natomiast tereny gminy znajdujące się w obrębie Roztocza Środkowego charakteryzują się występowaniem wyraźnie wykształconych i dość głęboko wciętych form dolinnych urozmaiconych progami skalnymi tworzącymi małe wodospady. Na terenie gminy Józefów występują źródła szczelinowe, które znajdują się w strefie krawędziowej Roztocza. Jest ich na terenie gminy aż 17, głównie występują w okolicach Józefowa. W Górecku Kościelnym i w Józefowie znajdują się sztuczne zbiorniki wodne o łącznej powierzchni około 6 ha. Natomiast w miejscowości Majdan Kasztelański są 2 prywatne stawy rybne o łącznej powierzchni 1 ha. Ponadto w miejscowości Długi Kąt istnieje oczko wodne po byłej kopalni piasku.

Rynek pracy

Miasto Józefów jest czynnikiem oddziaływującym na aktywność zawodową ludności, m.in.: stanowi rynek pracy dla części mieszkańców. Jest ośrodkiem działalności firm handlowych i usługowych. Część osób dojeżdża do pracy poza obszar gminy, najczęściej do Tomaszowa Lubelskiego, Biłgoraja i Zamościa. Większość mieszkańców gminy (powyżej 75 %) utrzymuje się z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Miejsca pracy na terenie gminy zapewniają zakłady produkcyjno-usługowe, administracja, jednostki oświatowe. Stopa bezrobocia wynosi 12,1% czynnych zawodowo.

Sytuacja mieszkaniowa

Sytuacja mieszkaniowa w gminie Józefów kształtuje się w następujący sposób:

  • liczba mieszkań ogółem - 2102
  • przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania 67,5 m2 
  • przeciętna powierzchnia użytkowa na osobę 18,7 m2
  • przeciętna liczba osób na mieszkanie 3,62 
  • przeciętna liczba osób na 1 izbę 1,06

Na terenie gminy przeważa zabudowa zagrodowa. W mieście Józefów zabudowa ma charakter miejski z przewagą budownictwa indywidualnego o jednej lub dwóch kondygnacjach mieszkalnych. Zabudowa wielorodzinna występuje w Józefowie i Długim Kącie (Osiedle Prefabet).

Infrastruktura techniczna i społeczna

Administracja i Oświata

Funkcja administracyjna sprawowana jest na terenie gminy przez Urząd Miejski w Józefowie. Organami gminy jest Rada Miejska i Burmistrz. Rada jest organem uchwałodawczym i kontrolnym. Organem wykonawczym jest Burmistrz. Urzędy i inne instytucje publiczne Na terenie Józefowa zlokalizowane są różne instytucje publiczne świadczące usługi na rzecz mieszkańców miasta i gminy. Należą do nich, m.in.:
  • Urząd Miejski
  • Miejski Ośrodek Kultury 
  • Ochotnicza Straż Pożarna;
  • Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej;
  • Miejska Biblioteka Publiczna;
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej;

Gminę i Miasto Józefów obsługuje Komisariat Policji w Józefowie. W Józefowie działa również Bank Spółdzielczy w Zamościu Oddział Józefów. W gminie znajdują się 4 szkoły podstawowe oraz 2 gimnazja. Łącznie uczęszcza do nich 998 uczniów i zatrudnionych jest 96 nauczycieli. Szkoły podstawowe zlokalizowane na terenie gminy Józefów obejmują wszystkie miejscowości gminne. Gimnazja wyposażone są w nowoczesne pracownie komputerowe. Większość szkół na terenie gminy posiada ekologiczne kotłownie Na terenie gminy istnieje przedszkole, do którego uczęszcza 98 dzieci i zatrudnionych jest 9 nauczycieli.

 

Wyszczególnienie Liczba uczniów Liczba zatrudnionych nauczycieli
Liceum Ogólnokształcące 189 16
Gimnazjum w Józefowie 215 21
Gimnazjum w Majdanie Nepryskim 159 19
Szkoła Podstawowa w Józefowie 231 22
Szkoła Podstawowa w Majdanie Nepryskim 210 24
Szkoła Podstawowa w Górecku 65 13
Szkoła Podstawowa w Stanisławowie 112 15
Przedszkole w Józefowie 98 9

 

Opieka zdrowotna i społeczne

Na terenie gminy Józefów funkcjonuje Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej z siedzibą w Józefowie. W skład SP ZOZ wchodzi Przychodnia Rejonowa w Józefowie . SP ZOZ w Józefowie obejmuje swoim zasięgiem teren całej gminy. W ramach SP ZOZ opiekę zdrowotną dla mieszkańców świadczy:

1. Przychodnia Rejonowa w Józefowie zatrudniająca: 2 lekarzy medycyny, specjalistów: okulista, ginekolog, internista, 4 pielęgniarki, 1 położna, 1 laborantka i 1 higienistka obsługująca szkoły;
2. 3 stomatologów w ramach kontraktu zawartego z Kasą Chorych.

W Józefowie znajdują się 2 apteki oraz jeden prywatny gabinet lekarski. Porady specjalistyczne udzielane są na podstawie skierowań najczęściej w Tomaszowie Lubelskim, Biłgoraju i Zamościu. Z powodu trudnych warunków życia niektórych rodzin i osób, udzielana jest im pomoc. Finansowanie pomocy społecznej odbywa się ze środków:
  • budżetu gminy z przeznaczeniem na finansowanie zadań własnych,
  • dotacji celowych budżetu centralnego z przeznaczeniem na realizację zadań zleconych gminie z zakresu pomocy społecznej.

Komunikacja

Gmina Józefów posiada dobry układ komunikacyjny. Przez teren gminy Józefów przebiegają dwie drogi wojewódzkie: nr 849 Zamość-Jacnia-Józefów-Wola Obszańska i nr 853 Majdan Nowy-Tomaszów Lubelski o łącznej długości 30, 5 km. Ogólna długość dróg publicznych na terenie gminy Józefów wynosi 105,3 km, w tym o nawierzchni utwardzonej 89,6 km. Łączna długość dróg powiatowych wynosi 40,2 km, a dróg gminnych 34,9 km. Przez teren gminy przebiega linia kolejowa relacji Zamość-Bełżec o znaczeniu międzynarodowym relacji Warszawa-Lwów. Na terenie gminy Józefów istnieją prywatne stacje paliw, dwie w Józefowie i jedna w Długim Kącie. Gminę Józefów obsługuje komunikacja autobusowa PPKS Biłgoraj, Zamość, Tomaszów Lubelski i Spółdzielnia ?Autonaprawa. Realizowane są połączenia z Biłgorajem, Zamościem, Tomaszowem Lubelskim, Lublinem oraz gminami sąsiednimi. W miejscowości Długi Kąt i Józefowie Roztoczańskim znajdują się stacje kolejowe.

Sieć wodociągowa

W chwili obecnej na terenie gminy Józefów istnieje system sieci wodociągowej obejmujący wszystkie miejscowości. Łączna długość sieci wodociągowej rozdzielczej w gminie Józefów wynosi 51,6 km, długość przyłączy: 50,7 km, ilość przyłączy: 1908 sztuk. Stacje uzdatniania wody zlokalizowane są w miejscowościach: Hamernia, Górniki Nowe i Brzeziny.

Usuwanie ścieków sanitarnych

Łączna długość sieci kanalizacyjnej na terenie gminy Józefów wynosi 5,9 km, długość przyłączy: 1,94 km, ilość przyłączy wynosi 91. Z kanalizacji sanitarnej korzysta obecnie 600 mieszkańców gminy. W gminie Józefów istnieje oczyszczalnia ścieków typu ?BIOBLOK zlokalizowana w miejscowości Siedliska o łącznej przepustowości 200 m3/dobę. Do oczyszczali odprowadzane są ścieki z zakładów ?PREFABET, osiedla Długi Kąt, Samsonówka, SP Majdan Nepryski. oraz dowożone z istniejących zbiorników bezodpływowych. 4.09.2003 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowej oczyszczalni ścieków w Józefowie typu "BIOPAK" o wydajności 200 m3/dobę (docelowo 400). Wartość inwestycji wyniosła 4 367 942 zł, z czego 1 686 574 zł pochodzi z programu SAPARD. Wykonano 45 przyłączy kanalizacyjnych do budynków.

Gospodarka odpadami stałymi

Na terenie gminy Józefów istnieje jedno wysypisko odpadów komunalnych o powierzchni 2,5 ha zlokalizowane w Józefowie. Na terenie gminy zlikwidowane zostały dzikie wysypiska śmieci. Gospodarka odpadami zorganizowana jest w formie zbiórki śmieci do kontenerów ulokowanych we wszystkich miejscowościach gminnych oraz selektywnej zbiórki i segregacji odpadów z terenu całej gminy.

Gazyfikacja

?ródłem gazu dla gminy Józefów jest stacja redukcyjno-pomiarowa I stopnia o wydajności 3000 m3/h zlokalizowana w miejscowości Grabownica (gmina Susiec). Na terenie gminy zgazyfikowane jest 60% miejscowości: Gazyfikacja na terenie gminy Józefów

Łączna długość sieci gazowej 64,2 km
Długość przyłączy średniego ciśnienia 177 km
Ilość przyłączy 1143
Liczba mieszkańców korzystających z sieci 632

 

Telefonizacja

Gminę Józefów obsługują dwie centrale automatyczne w Józefowie i Stanisławowie realizujące połączenia krajowe i międzynarodowe. Na terenie miasta Józefów jest 594 abonentów, a na terenach wiejskich 903 . Gmina znajduje się w zasięgu głównych operatorów telefonii komórkowej.

Elektroenergetyka

Gmina Józefów jest zelektryfikowana w 100 %. ?ródłem energii elektrycznej na terenie gminy jest:

1) węzeł energetyczny w Józefowie o napięciu 110/15 kV zasilany jest jednostronnie linią wysokiego napięcia relacji Zamość-Józefów;
2) dwie linie magistralne średniego napięcia 15 i 30 kV, które zasilają stacje transformatorowe w poszczególnych miejscowościach gminy;
3) każda miejscowość gminna posiada sieć niskiego napięcia.

Przeciętnym odbiorcą energii elektrycznej w gminie Józefów jest średniej wielkości gospodarstwo rolne pobierające energię o mocy szczytowej 5-10 kW, do celów bytowych i zasilania urządzeń do produkcji rolnej.

Gospodarka

Rolnictwo

Gmina ma charakter rolniczy i przemysłowy. Powierzchnia użytków rolnych w gminie wynosi 4797 ha, co stanowi 38,4 % ogólnej powierzchni gminy. Liczba gospodarstw w gminie ogółem wynosi 1250. W gminie Józefów przeważają gospodarstwa o powierzchni do 5 ha, niewielki procent stanowią gospodarstwa powyżej 15 ha. Działalność rolnicza jest podstawowym źródłem zarobkowania dla większości mieszkańców gminy. Rozwój produkcji rolniczej na terenie gminy ograniczają słabe klasy gleb. W produkcji roślinnej dominuje uprawa zbóż, ziemniaków, tytoniu. W produkcji zwierzęcej zdecydowanie przeważa chów trzody chlewnej i bydła.

Struktura użytków rolnych w gminie Józefów

Wyszczególnienie Powierzchnia w ha
Powierzchnia ogólna 12478
Użytki rolne, w tym: 4797
Grunty orne 4318
Sady 31
Łąki 200
Pastwiska trwałe 248
Lasy i grunty leśne 6979
Pozostałe grunty 696

 

Struktura gospodarstw indywidualnych w gminie Józefów

Grupy obszarowe w ha Liczba gospodarstw w szt.
1-2 407
2-5 543
5-10 175
10-15 95
15-20 24
20-50 6
RAZEM 1250

 

Struktura zasiewów w gminie Józefów

Rodzaj zasiewu Powierzchnia zasiewów w ha
Zboża, w tym: 2173
Pszenica 648
Żyto 601
Jęczmień 84
Owies 98
Kukurydza 8
Ziemniaki 375
Pastewne 450
Pozostałe 337

 

Stan pogłowia zwierząt w gminie Józefów

Grupa zwierząt hodowlanych Pogłowie zwierząt w sztukach
Bydło ogółem 1349
w tym: krowy 929
Trzoda chlewna 1110
w tym: lochy 40
Konie 35
Kozy 22
Owce 4
Króliki 320
Drób 9500

 

Przemysł, handel i usługi

W gminie Józefów działa 420 podmiotów gospodarczych. Występuje tu korzystna struktura udziału sektora prywatnego. Większość podmiotów gospodarczych działających na terenie gminy zajmuje się handlem i usługami. Najczęściej występującą formą organizacyjno-prawną działających jest forma spółki cywilnej. Struktura branżowa podmiotów zarejestrowanych na terenie gminy przestawia się następująco:

1) handel i gastronomia 147
2) usługi budowlane 63
3) zakłady rzemieślnicze 7
4) stolarstwo 23
5) transport samochodowy 79
6) handel obwoźny 57
7) usługi w zakresie prac leśnych 11
8) instalatorstwo elektryczne 9
9) działalność rozrywkowa 3
10) usługi lekarskie 2
11) lecznice dla zwierząt 1
12) pozostałe 18.

 

Zakłady usługowe i rzemieślnicze świadczą usługi w zakresie produkcji rolniczej i potrzeb bytowych mieszkańców gminy. Handel i usługi skoncentrowane są w sektorze prywatnym. Sklepy wielobranżowe i inne usługi społeczne zlokalizowane są głównie w Józefowie i Długim Kącie. Na terenie gminy działalność przemysłowa związana jest z wydobyciem i obróbką kamienia wapiennego oraz pozyskiwania drewna. W gminie zlokalizowanych jest kilkanaście tartaków.

Do ważniejszych firm działających na terenie gminy należą:

1. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Budowlane "PREFABET" w Długim Kącie, tel. 84-6878037
2. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "DˇB" w Józefowie, tel. 84-6878288
3. Spółdzielczy Zakład Gospodarczy w Józefowie, tel. 84-6878089
4. Aldrew Przedsiębiorstwo Wielobranżowe, Janusz Rybak, tel. 84-6878286
5. Zakład Kamienia Budowlanego "WALD-BUD" w Józefowie, 84-6878029
6. Przedsiębiorstwo "FOKA" z Lublina, tel. 84-6879060.

Inwestycje Gminne